Kendine Düşünceler // Marcus Aurelius

"Yaşamın güzelliğini bol bol düşünün, yıldızları izleyin ve onlarla birlikte koştuğunuzu hayal edin."

"Evren değişimdir."

"Yaşamı düşüncelerimizle yaratırız."

Marcus Aurelius // Kendine Düşünceler

Joy Harjo

"İnsanlığın içindeki bütün sevgi derin ve tatlı bir ses çıkarır, biraz uçarız."

"Hataların olmadığı yerde şiir de yoktur."

Joy Harjo 

Otuzuncu Yaş // Ingeborg Bachmann

Neden yalnız bir iki sistem egemenliği ele geçirdi? Alışkanlıklara bu kadar sıkıca tutunuyoruz da onun için. Yasak levhaları, buyruk levhaları olmaksızın düşünmekten korkuyoruz, özgürlükten korkuyoruz. İnsanlar özgürlüğü sevmiyor. Özgürlük nerede boy göstermişse, insanlar onunla bozuşmuştur.

Ben, kendim de binlerce kez ihanet etmek zorunda kaldığım özgürlüğü seviyorum. Bu aşağılık dünya da, özgürlüğün sürekli aşağılanışının bir ürünüdür.

Otuzuncu Yaş · Ingeborg Bachmann 

Dal Yarasında Demlenmiş Yuva // Yiğit Ergün

dal yarasında demlenmiş yuva | Yiğit Ergün

birikti zamanın kirli tozu, alındı aşkın içli güftesi

lakin bir hüzün kaldı bir yaban domuzu

zor odaklandığımız zamanlardan geçiyoruz

tevekkelim gevezeydi, kılıcım son kınından yorgun

oynadığım atların hep ayağı takılıyor

ejderha dövmeli bir kadınla umuma açık ölüyoruz

onun teninde aşk keskin

benim sakalımda saltanatın mührü belirgin kalıyor

yavaş cilveleşmiyor kader giderek alışıyoruz sürünmeye

bizi yasakladıkça kosmos

bizi yaraladıkça düzen

bizi durdukça geçmiş

bizi sahteleştirdikçe zaman

milimetrik kırpılıyoruz kangren acılardan

altı üstü bir enerji n'olucak patlamasa

hep yeni uyandığım bir kanma küsküsü hayat

odamın üstüne keskin bir yılgınlık sinmiş

köşeler birleşmeye ürkek pencerem ihtiyar spiritüel

incelikli karabasanlar ağırlıyorum

sürttürüyor birbirini farklı akımlar

geceye deccal çıkıyorum

terliyorum ve bu kokudan rahatsızlık duymuyorum

estafurullah diyeceğim diyaloglarda buluyorum kendimi

geceleri dalgın sabahları daha bir azgın oluyorum

aslında her gün farklı hava koşullarında aynı akışı

başkalıyorum

 

Anlamak // Osho

Bilgi ödünç alınır, anlamaksa size aittir. Anlamak sizden doğar, o sizin çiçeklenmenizdir. O tamamen size aittir. Bu yüzden bir güzelliği vardır ve sizi özgür kılar.

Osho 

Ermiş Halil // Cibran

Aklınız ve tutkunuz denizlere açılmış ruhunuzun dümeni ve yelkenleridir. Yelkenleriniz ya da dümeniniz parçalanırsa, oraya buraya savrulup sürüklenmekten ya da denizin ortasında kıpırtısız kalmaktan başka bir şey gelmez elinizden.

Çünkü tek başına hükmeden akıl, kısıtlayıcı bir güç; başıboş bırakılmış tutku ise, kendisini yok edene kadar yanan bir alevdir.

Onun için, bırakın ruhunuz aklınızı tutkunun doruklarına yüceltsin şarkı söyleyebilmesi için;

Ve bırakın ruhunuz tutkunuzu akılla yönlendirsin, tutkunuzun her gün yeniden dirilip Anka kuşu gibi kendi küllerinden doğabilmesi için.

Muhakeme yeteneğinizi ve arzularınızı evinize gelmiş sevilen iki konuk saymanızı isterim.

Bir konuğa diğerinden çok ihtimam gösteremezsiniz kuşkusuz; çünkü birine daha fazla önem veren ikisinin de sevgisini ve güvenini yitirir.

Halil Cibran / Ermiş

Çağdaş Nijerya Şiiri Antolojisi

Çağdaş Nijerya Şiiri Antolojisindeki şairlerden derlenmiş dizeler,

çev: İlyas Tunç KaosÇocukParkı

Beni gerçekten seven birini düşündüm ansızın.

Seni hatırladım.

Sen çağırdın beni kafesimin dışına

Birazdan dönerler kuşlar yuvalarına

Sen dönecek misin ama?

Aşk ve cesaret birlikte büyürler

Arzu acemiyken

Heyecan doluyken ruh

Diyorlar bir kadın yetmez bir adama

Diyorum bir kadın bile çoktur bazen bir adama

Tuhaf

gerçekten aşk, nasıl da farklı

İsminin anlamını s/ayıklamak istiyorum

Aşk vardır

ölümden sonra bile.

Dikilip duruyoruz, işte, burada

yapayalnızız, tadımız kaçmış.

Düşünü gördüm kuşların,

içimde uçan siyah kuşların..

Beden

küçük koğuşudur acının

İçinde kaybolmak onarıyor özümü benim

Ben bir düş kırıntısıyım

Ben hayatla sersemliyorum

Biliyorum.

Sadece şiirle de yaşayamayız

Yüreği yoktur savaşın. Müzik, daha iyidir.

müziğin çağrısı kurtarıyor

Dünyayı sağırlıktan.

Sonsuza dek ağlamak için yaratılmadık.

Uyu, sevgili insan, uyu ve dinlen.

Zaman Üzerine // Halil Cibran

Zaman Üzerine

Özünüz

yaşamın zamansızlığının farkındadır.

Ve bilir ki dün bugünün anısı

yarın da bugünün düşüdür

Ve içinizdeki şarkı söyleyen

ve düşünen özünüz

hâlâ yıldızları uzaya saçan

o ilk anın sınırları içinde yaşamaktadır.

Aranızdan kim içindeki sevgi gücünün

sınırsız olduğunu hissetmez ki?

Ve yine kim hissetmez ki

sınırsız olsa da o sevgi

bir sevgi düşüncesinden diğerine,

bir sevgi davranışından diğerine

Benliğinizin merkezinde,

ruhunuzda hareketsiz durur?

Ve zaman da sevgi gibi değil midir,

bölünemez ve mevkisiz.

Ancak siz düşüncenizde zamanı

mevsimlerle ölçmeyi isterseniz

Bırakın her mevsim diğerini sarmalasın,

Ve bırakın bugün geçmişi anılarla

ve geleceği özlemle kucaklasın.

Halil Cibran 

Yaşam Bir Yolunu Bulur.

"Yaşam, bir yolunu bulur." 

Olmayalı / Yürüme // Oruç Aruoba

hani çiçekler vardır -sanarsın, hep tomurcuk kalacaklar (öylesine uzun sürmüştür ki gelişmeleri, serpilmeleri, olgunlaşmaları); oysa, gün gelir, inanamadığın bir hızla, pırıl pırıl açıverirler ya -işte, öyle: birdenbire geliverir yaşamının anlamı.

Olmayalı // Oruç Aruoba

Kişi, yaşamı boyu, bir yerde takılıp kalıp, yolda olduğunu sanabiliyor; ya da, ters taraftan, sürekli yürüdüğü halde bir yerde durduğunu….

Önemli olan, bir yerde bulunmak değil, bulunduğu yerin bilincinde olmaktır; aynı şekilde, yolda olmak değil, yürüdüğü yolun bilincinde olmak.

Yer de, yön de, yol da, bilinçtir

Bir yaşam, bir yönün bir yol olup olamayacağının deneme sürecidir.

Yürüme / Oruç Aruoba

 

Paul Celan

Şimdi zaman, duaya
kavuşmuş ellerin fırtınasıdır.

Paul Celan 

İnsanın Anlam Arayışı // Viktor E. Frankl

Bir keresinde, geleceğe inancın yitirilişiyle bu tehlikeli pes ediş arasındaki yakın ilişkiye dair dramatik bir olaya tanık oldum. Oldukça ünlü bir besteci ve libretto yazarı olan kıdemli blok muhafızımız F, bir gün bana şunları söyledi: “Sana bir şey anlatmak istiyorum, Doktor. Garip bir rüya gördüm. Rüyamda bir ses, bir şey isteyebileceğimi, bilmek istediğim şeyi söylememin yeterli olduğunu, ne sorarsam sorayım yanıt verebileceğini söyledi. Ne sordum dersin? Savaşın benim için ne zaman biteceğini sordum. Ne dediğimi anlıyorsun: Benim için! Kampımızın ne zaman özgürlüğe kavuşacağını, acılarımızın ne zaman biteceğini bilmek istemedim.” “Peki bu rüyayı ne zaman gördün?” diye sordum.” “1945 Şubatı’nda,” diye yanıtladı. Rüyayı anlattığında Mart başlarıydı. “Rüyandaki ses ne dedi?” “30 Mart” diye fısıldadı saklamak istercesine. F., bu rüyayı bana anlattığında hâlâ umut doluydu ve rüyadaki sesin doğru çıkacağına inanıyordu. Ama vaat edilen gün yaklaştıkça, kampa ulaşan savaş haberleri, o gün özgür olmamızın pek de olası olmadığını gösteriyordu. 29 Mart günü F., ansızın hastalandı ve ateşi çok yükseldi. Kehanetinin, savaşın ve acının kendisi için biteceğini söylediği 30 Mart günü hezeyana girdi ve bilincini yitirdi. 31 Mart günü ölmüştü. Dışarıdan bakıldığında ölüm nedeni tifüstü. Bir insanın ruhsal durumuyla -cesareti ve umudu ya da bunların bulunmayışı- vücudunun bağışıklık durumu arasında ne kadar yakın bir ilişki olduğunu bilenler, umut ve cesaretin birdenbire yitirilmesinin öldürücü bir etkisi olabileceğini anlayacaktır. Arkadaşımın ölümünün nihai nedeni, beklediği özgürlüğün gelmemesi ve ağır bir hayâl kırıklığı yaşamasıydı. Bu, vücudunun uykuda olan tifüs salgınına karşı direncini birdenbire düşürmüştü. Geleceğe olan inancı ve yaşama istemi felce uğramış ve bedeni hastalığa yenik düşmüştü; böylece rüyasındaki ses haklı çıkmıştı.

İnsanın Anlam Arayışı // Viktor E. Frankl

Kesin İnançlılar // Eric Hoffer

Gelecekten duyulan korku, bizim bugünkü

düzene sarılmamıza, geleceğe ait beslenen umut ise

bizim değişikliğe istekli olmamıza neden olur.

Kesin İnançlılar // Eric Hoffer

Yürümek Koşmak Yüzmek // Philippe Mengue

Yürüyüş insanın kendisini gerek bedenin, gerek tinin derinliklerinde sonsuzca arayışıdır.

Öncelikle kendi içinde özgürlüğün ve bir yere gitme hazzının gerçeğe dönüştürülmesidir yürüyüş.

Yürümek, Koşmak, Yüzmek, Philippe Mengue

Doğa // Ralph Waldo Emerson

Doğa ruhun simgesidir.

Doğa, Ralph Waldo Emerson 

İyi Gelmek

"İyi gelmek...

İnsanın insana verebileceği en güzel hediye....

Hayatta birçok şey verilebilir.

Para, hediye, makam, unvan…

Ama insanın insana verebileceği en kıymetli armağan, ona “iyi gelmek”tir.

İyilik, bazen bir sözün sıcaklığı, bazen bir bakışın huzuru, bazen bir duruşun güveni, bazen de bir sessizliğin sükûnetidir.

Bedenin ve ruhun bütününe dokunan bu armağan, dışarıdan bakıldığında küçük gibi görünür ama hayatın yönünü değiştirecek kadar güçlüdür.

Bir insana sesiyle iyi gelmek, müzik gibi tesir eder. Sözleriyle iyi gelmek, yaraya merhem olur. Duruşuyla umut, bakışıyla sığınak, varlığıyla kuvvet verir.

Herkesin dünyasında, kendi yükünü hafifleten, karanlığına ışık düşüren birilerine ihtiyaç duyması bundandır.

Fakat bunun daha ötesi de vardır.

Birbirine iyi gelmek.

İşte bu, hayatın en derin ahengidir.

Karşılıklı bir iyileştirme, birlikte yükselme, beraberce büyüme hâlidir.

Bir tarafın verdiğiyle diğerinin aldığı arasında değil, her iki tarafın da paylaştıkça çoğaldığı bir denge.

Tıpkı nefes almak ve vermek gibi, eksilmeden, tükenmeden, yeniden yeniden çoğalan bir devinim.

Hayat yolculuğunda yanımızda olan insanların değeri de işte burada saklıdır.

İnsana iyi gelen dost, yoldaş, sevgili, eş ya da sıradan bir tanıdık…

Belki de en büyük şükür sebebimiz, böylesi insanların varlığıdır.

Çünkü insan, insanla iyileşir.

Ve insan çiçek gibidir.

Toprağında yeşerir.

Artık şu soruyu soruyorum kendime:

Ben kime iyi geldim, bana kim iyi geldi?

Ve mutluluğun sırrının, bu sorunun cevabında olduğunu biliyorum...

Daktilo Konçertoları."

Jacques Prevert

 

Güneş dünyayı seviyor

Dünya güneşi

İşte bu kadar bu hikâye

Üst tarafı bizi ilgilendirmez

Dünya güneşe vurgun

Dört dönüyor çevresinde

Beğensin beni diye

Güneş güzel buluyor dünyayı

Işıklar saçıyor üstüne

Akşamlara kadar

Yorulunca da gidip yatıyor

Ay çıkıyor o zaman

Ay güneşin eski sevdalısı

Kıskançlık ettiği için

Cezasını bulmuş

Bum buz olmuş soğuktan

Geceleri çıkabiliyor yalnız

Jacques Prevert

Bu Ülke // Cemil Meriç

Hayatı anlamadan geçip gidiyoruz. Olgunlaşmak kalbin daha hassas, kanın daha sıcak, zekânın daha işlek, ruhun daha huzurlu olması demek. İçlerinde böyle bir canlılık, böyle bir hayat coşkunluğu duyanlar dünyanın biricik hâkimleridir.

Bu Ülke, Cemil Meriç

Zettel // Ludwig Wittgenstein

"Tanrı bir başkasıyla konuşurken onu işitemezsin, ancak sana seslenince işitebilirsin."

Zettel, Ludwig Wittgenstein 

Mühürlenmiş Zaman // Andrey Tarkovski

“Sürekli bir anlam ararsan, gerçekleşmekte olan her şeyi ıskalayacaksın.”

Mühürlenmiş Zaman

Andrey Tarkovski

Yaşam İçin Felsefe // Pierre Hardot

Yaşamın Düzeni

Güzel bir yaşam seni biçimlendirsin mi istersin

Geçmişten seni kaygılandıracak gıdım gelmesin

Mümkün olan az şeye sinirlenesin

Bitimsiz şimdi seni sevindirsin

Hiç kimseye kin beslemeyesin ve geleceğe gelince

onu Tanrıya bırak gitsin

Goethe

Yaşam İçin Felsefe // Pierre Hardot 

Çürümenin Kitabı // Emil Michel Cioran

Hiç kimse havaîliğe hemen ulaşamaz. O bir ayrıcalık ve bir sanattır; her tür kesinliğin imkânsız olduğunun farkına varan ve kesinliklerden tiksinen kimselerdeki yüzeysellik arayışıdır; doğal bir şekilde dipsiz oldukları için hiçbir yere götüremeyecek uçurumlardan uzağa kaçıştır.

Çürümenin Kitabı / Emil Michel Cioran

İnsanın Görkemi // Ralph Waldo Emerson

Ruh, insanın aklı aracılığıyla nefes aldığında deha, iradesi aracılığıyla nefes aldığında erdem, şefkati aracılığıyla nefes aldığında ise sevgidir. Akıl kendisini bir şey sanınca, aklın körlüğü başlar. Birey kendisini bir şey zannedince de iradenin zayıflığı başlar.

İnsan, kaynağı gizli bir ırmaktır. Varlığımız, nereden geldiğini bilmediğimiz bir yerden akar gelir bize.

Bu vahdet, bu evrensel ruhtur, içinde her bir insanı kendine has özellikleriyle barındıran ve her şeyle bir kılan . Bütün samimi muhabbetin ortak özü bu anlayıştır; bütün doğru eylemler ona teslimiyettir.

Bütün ilişkiler ve yaşamla ölümün bütün evreleri boyunca destek ve teselli vermek içindir dostluk. Huzurlu günlere, incelikli hediyelere ve kırda yürüyüşlere yaraşır; ancak aynı zamanda engebeli yollara, zorlu yolculuklara, deniz kazalarına, yoksulluğa ve eziyete de yaraşır.

Bırakalım elmas yıllar içinde olgunlaşsın.

İnsanın Görkemi, Ralph Waldo Emerson

Egemen Bostancı

şimdi çıksa bir başmelek

yıldızların arkasından

çarparak öldürürdü bizi kendi kalbimiz / Rilke

minnettar bir hoşnutlukla yürüdüm dikenli yolu

mutluluk yolunda birleşen bu değerli insanların içinden geçtim

çabamız gizemli olanı harekete geçirmek değil mi

öldükten sonra mezarımın üstüne asma kütüğü ve yabanarmudu ekin

dua etsin gelen kimse uykusu derin uyuyor diye

egemen bostancı

Henry Bergson

Felsefe bir sistem kurmak değildir fakat kendine ve çevrene naifçe bakma kararını bir kez olsun almaktır. Bu bir karar, bir tavır, bir davranış, dünyayı belli bir tarzda görme şeklidir.

O halde "naifçe bakmak"; yapay, alışılmış, kurulmuş olandan kendini ayırmak ve bütün önyargılardan soyulmuş, ilksel denebilecek bir algıya geri dönmek anlamına gelir.

(Bergson'da bu yeni algı, gerçekliğin; oluş halinde, evrim içinde ve öngörülemez bir yeniliğin belirmesi olarak görünmesine dayanır. Olmuş bitmiş değil, fakat oluşan bir dünya.)

Henry Bergson 

Sıkı Gözetim // Jean Genet

Güzel cümleler ezberlemeliydim. Böyle şeyler öğrenilir. Ama ben kendim güzel bir cümleyim, işte bu öğrenilemez.

Sıkı Gözetim, Jean Genet 

Bir Şeftali Bin Şeftali // Samed Behrengi

Her şey saniye saniye değişiyordu. Bu değişimler üst üste gelince ve belirli bir aşamaya varınca artık bunun o eski şey olmadığını, bambaşka bir şey olduğunu hissederiz.

Örneğin ben artık bir çekirdek değil, bir ağaç şeklini almıştım.

Tam bir çekirdekle eksik bir ağaç arasındaki fark, tam çekirdeğin çıkmaza girdiği ve değişmediği takdirde çürüyeceği, eksik ağacın ise önünde çok parlak bir geleceği olduğuydu.

Bir Şeftali Bin Şeftali

Samed Behrengi 

Şenlikli Toplum // Ivan Illich

nsanlığın dengesi bozuluyor. Bu dengenin, esnek ama sonlu parametreler içinde değişme yeteneği vardır. İnsan­lar değişebilir; ama ancak belli sınırlar içinde. Buna karşılık bugünkü endüstriyel sistem, dinamik açıdan istikrarsızdır.

Sınırları tanımlanmamış genişlemeye ve aynı anda sınırsız ihtiyaçlar yaratmaya göre örgütlenmiştir. Bunlar da endüst­riyel bir ortamda çok geçmeden temel ihtiyaçlar haline gelir.

Endüstriyel üretim biçimi toplumda bir kez egemen ol­duktan sonra bir ürün türünden diğerine geçilebilir; ama değerlerin kurumsallaşmasının önüne geçilemez. Böylesi bir büyüme insanın, araçların mantığına teslim olarak tatmin araması biçimindeki yersiz talebi yaratır.

Şenlikli Toplum

Ivan Illich 

Bir Haftada Üç Pazar // Edgar Allen Poe

Kimi zaman hakikat kurgudan daha tuhaftır.

Duygularınızla kaleminizin gücü orantılıdır, unutmayın.

Kelimelerin yarattığı etki esas değeriyle eşdeğer değildir.

Belirtmeliyim ki, olağanüstü bir dış görünüşün bir hayvan üzerinde bile etkisi vardır.

Lütfen hayal gücünüzü harekete geçirip aynadaki aksinizi ete kemiğe bürünmüş haliniz olarak farz edin, işleri kolaylaştıralım. Şimdi elimdeki şarap sürahisini aynadaki aksinize doğru fırlatacağım, böylelikle fiziksel şiddete başvurmadan davranışınızın karşılığını vermiş olacağım.

Edgar Allan Poe / Bir Haftada Üç Pazar